Uchanganuzi wa Sentensi

Kuchanganua sentensi ni kugawa sentensi kulingana na makundi ya maneno na aina ya maneno.

Kuna njia tatu za kuchanganua sentensi:
  1. matawi
  2. jedwali
  3. mishale

Mifano

Kuchanganua Sentensi Sahili

1. Nimefika.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KT
    T
    Nimefika
  3. Mishale

    S → KT

    KT → T

    T → Nimefika

2. Jiwe Limeanguka.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KNKT
    NT
    Jiwelimeanguka
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N

    N → Jiwe

    KT → T

    T → limeanguka

3. Mvua nyingi ilinyesha jana usiku.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KNKT
    NVT KE
    TEE
    Mvuanyingiilinyeshajanausiku
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N + V

    N → Mvua

    V → nyingi

    KT → T + KE

    T → ilinyesha

    KE → E1 + E2

    E1 → jana

    E2 → usiku

Kuchanganua Sentensi Ambatano

1. Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1US2
    KN1KT1UKT2KN2
    N1T1UT2N2
    BaruailitumwalakinihaikumfikiaShakila
  3. Mishale

    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N1

    N1 → Barua

    KT1 → T1

    T1 → ilitumwa

    U → lakini

    S2 → KT2 + KN2

    KT2 → T2

    T2 → haikumfikia

    KN2 → N2

    N2 → Shakila

2. Mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1US2
    KNKTUKTKN
    NTKNUTKNKE
    NTNVUTNUN
    mwalimualikunjashatilakenakuwachapawanafunzikwakiboko
  3. Mishale

    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N

    N → mwalimu

    KT1 → T + KN2

    T → alikunja

    KN2 → N + V

    N → shati

    V → lake

    U → na

    S2 → KT2 + KN3 + KE

    KT2 → T

    T → kuwachapa

    KN3 → N

    N → wanafunzi

    KE → U + N

    U → kwa

    N → kiboko

Kuchanganua Sentensi Changamano

1. Wote waliokufa watafufuka

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KNKT
    WsT
    Wotewaliokufawatafufuka
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N + s

    W → wote

    s → waliokufa

    KT → T

    T → watafufuka

2. Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KNKT
    NsTN
    NVKTTN
    NVTETN
    Wanafunziambaohawatasomavizuriwataangukamtihani
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N + s

    N → wanafunzi

    s → V + T + E

    V → ambao

    E → hawatasoma

    KT → T + N

    T → wataanguka

    E → mtihani